FIG-MARAKEŞ DEKLARASYONU: Sürdürülebilir Kalkınma İçin Kent-Kır İlişkisi


Yomralıoğlu, T., Çete, M., (2007), “Marakeş Deklarasyonu: Sürdürülebilir Kalkınma İçin Kent-Kır İlişkisi”, Çeviri, HKMO Trabzon Şube Yayını, s.33, Trabzon.


FIG-MARAKEŞ DEKLARASYONU.pdf


2–5 Aralık 2003 tarihlerinde Fas’ın Marakeş kentinde gerçekleştirilen “Sürdürülebilir Kalkınma İçin Kent-Kır İlişkisi” 2. FIG Bölgesel Konferansı, Ulusal Harita ve Topoğrafya Mühendisleri Birliği (ONIGT – National Association of Surveying and Topographic Engineers) ve Uluslararası Haritacılar Federasyonu (FIG) tarafından düzenlenmiştir. Konferans; Arap Haritacılar Birliği (AUS), Arap Kentsel Gelişim Enstitüsü (AUDI), çeşitli Birleşmiş Milletler kurumları, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO), Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşkeleri Merkezi (UN- HABITAT), Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve Birleşmiş Miletler Afrika Ekonomi Komisyonu (UNECA) ortak katkılarıyla gerçekleştirilmiştir.


Konferansın amacı; kent-kır ilişkilerinin bazı sorunlarına ışık tutmak ve bu karmaşık konu hakkında bilinçliliği arttırmaktı. Ayrıca konferans, arazi politikası ile arazi idaresi arasındaki yakın ilişkiyi açıklamaya da çalışmıştır.


Günümüzde kent-kır etkileşimi gündemde olan bir konudur ve bir dizi sorunu kapsamaktadır. Etkileşim; ulaştırma, iletişim, enerji ve temel hizmetler gibi uygun altyapılarla sağlanabilen malların, hizmetlerin, insanların, bilginin ve paranın değişiminden oluşur. Altyapı kent-kır gelişiminin belkemiğidir. Ancak, bunun sağlanması genellikle arazi ve doğal kaynakların altyapıyla yer değiştirmesini gerektirir. Yollar, patikalar ve elektrik hatları peyzajı bölmekte ve özellikle kırsal alanlar üzerinde negatif etkiler oluşturmaktadır. Bu hayati altyapının sağlanması, hem kırsal hem de kentsel toplumların çıkarlarının dengelenmesini gerektirir. Bu, onların ortak geleceğini sağlayacaktır.


Arazi insanoğlu için farklı işlevselliklere sahiptir. Bundan dolayı birçok ülkenin kırsal ve kentsel alanlarında farklı arazi politikaları ve arazi idareleri görülebilir. Hem kırsal hem de kentsel alanlarda sürdürülebilir arazi gelişiminin sağlanabilmesi için, politik, yasal, sosyo-ekonomik ve çevresel etkenlerin bir arada değerlendirilmesine ihtiyaç vardır. Bu alanlardaki insan yerleşimlerinin refahı ise, ancak sürdürülebilir arazi yönetimini desteklemek için ortak ve kapsamlı arazi politikalarının benimsenmesiyle gerçekleştirilebilir.


Birçok ülke ve uluslararası sivil toplum organizasyonu, arazinin sürdürülebilir gelişimini olanaklı hale getirmek ve insanoğlunun refahını sağlamak için, kırsal ve kentsel alanlarda hem ortak bir arazi politikası hem de bütüncül bir tematik yaklaşım ihtiyacını vurgulamaktadır.


Uluslararası Haritacılar Federasyonu’nun (FIG) önceki yayınları gibi (bazıları Birleşmiş Milletler gibi örgütlerle işbirliği içinde yayınlanmıştır) bu yayın da, küresel öneme sahip belli bir konuyu vurgulamaktadır. Bir sivil toplum örgütü olarak FIG, Birleşmiş Milletler’in daha sürdürülebilir, adaletli ve barışçıl bir dünya oluşturma milenyum hedeflerine katkı sağlamak istemektedir. Marakeş Deklarasyonu, Aralık 2003’te Fas’ın Marakeş kentinde gerçekleştirilen 2. FIG Bölgesel Konferansı’nın bulgularını ve önerilerini yansıtmaktadır. Deklarasyon; politikacıları, yöneticileri, mesleki organizasyonları ve karar vericileri, sürdürülebilir bir doğa ve yaşanabilir bir yerleşmenin dengeli bir şekilde bir arada bulunmasını sağlama gayretlerinde desteklemeyi hedeflemektedir.


Her ne kadar öneriler ve çıkarılan dersler Afrika ve Arap ülkelerindeki kent- kır ilişkilerine uyarlanmış olsa da, günümüzde bu konu etrafında yoğun tartışmaların yaşanmakta olduğu Avrupa da dahil, tüm dünyadaki kent-kır alanlarının özel ihtiyaçlarına uyarlanabilir.